Franse erfbelasting en Franse aangifte erfbelasting

Intro

I n een vorige blog is te lezen welk recht er van toepassing kan zijn op de vererving en afwikkeling van de nalatenschap en hoe een rechtskeuze kan worden uitgebracht. Een rechtskeuze ziet niet op de vraag in welk land/welke landen de erfgenamen erfbelasting verschuldigd zullen zijn. Op fiscaal gebied is ieder land zelf bevoegd erfbelasting te heffen. De regels omtrent de erfbelasting zijn ook nog eens per land verschillend. Belangrijk om op te merken: sinds de inwerkingtreding van de Europese erfrechtverordening is aan het bovenstaande niets veranderd.

Deze blog ziet op de gevolgen voor de Franse erfbelasting.

Voor Nederlanders met een (tweede) woning in Frankrijk geldt dat er na het overlijden zowel in Nederland als Frankrijk aangifte erfbelasting moet worden gedaan.
Of er daadwerkelijk door de erfgenamen in twee landen erfbelasting moet worden betaald, hangt onder andere af van verschillende factoren:
- Is er een testament, en zo ja: wat is de inhoud van het laatste testament?
Een goed testament kan namelijk erfbelasting besparen;
- Wie zijn de erfgenamen op grond van het testament of het toepasselijke erfrecht?
- Wat is de relatie van de erfgenamen tot de overledene, en waar wonen zij?
- Wat is de omvang en de samenstelling van de nalatenschap?
- Wat is de hoogte van de van toepassing zijnde vrijstellingen?

Vanuit een Nederlands perspectief geldt het volgende. Uit de Successiewet 1956 volgt dat de erfgenamen erfbelasting verschuldigd zullen zijn over het wereldvermogen van de overledene. Al het vermogen van de overledene (in Nederland, maar ook in het buitenland gelegen) moet worden aangegeven. Dit betekent dat ook de waarde van een vakantiehuis in Frankrijk, het saldo van een Franse bankrekening en eventueel andere Franse bezittingen in de Nederlandse aangifte erfbelasting moeten worden opgenomen. De aangifte in Nederland moet in principe binnen 8 maanden na het overlijden worden ingediend.

Op grond van de Franse regelgeving (Code Général des Impôts) moet doorgaans ook in Frankrijk een aangifte erfbelasting (déclaration de succession) worden ingediend. Ervan uit gaande dat de overledene ten tijde van het overlijden in Nederland woonde, moet in deze Franse aangifte alleen het te Frankrijk gelegen vermogen worden opgenomen. Wanneer de overledene ten tijde van het overlijden in Frankrijk woonde, moet (ook) in Frankrijk aangifte worden gedaan over het wereldvermogen. Dit kan ook zo zijn als een erfgenaam in Frankrijk woonachtig is.

Déclaration de succession

D e verplichting om een aangifte erfbelasting in Frankrijk in te dienen geldt ook wanneer er direct al zichtbaar is dat er geen erfbelasting in Frankrijk verschuldigd zal zijn. Slechts in een aantal gevallen bestaat er geen aangifteverplichting in Frankrijk.
De hoofdregel voor Nederlanders met een huis in Frankrijk is dat de Franse aangifte binnen twaalf maanden na het overlijden moet worden ingediend bij het belastingkantoor voor ‘niet- ingezetenen’ te Noisy-le-Grand (Frankrijk). Eventuele rentes (intérêts de retard) en boetes (pénalités) kunnen fors oplopen bij het te laat indienen van de Franse aangifte erfbelasting.
Een groot verschil met het systeem van de Nederlandse erfbelasting: in Frankrijk wordt de verschuldigde erfbelasting direct betaald bij het indienen van de Franse aangifte erfbelasting.

Een Franse aangifte erfbelasting wordt gedaan door het invullen van verschillende door de overheid verstrekte formulieren, hier te vinden.

In het kader van de afwikkeling van de nalatenschap van de overledene in Frankrijk moet de Franse woning worden gewaardeerd. In de Franse aangifte erfbelasting dient de valeur de marché (ook: valeur vénale) te worden opgenomen. Dit is de daadwerkelijke marktwaarde van het Franse onroerend goed op het moment van overlijden. De waarde van de Franse woning dient te worden vastgesteld door een makelaar of taxateur. Een realistische taxatie is daarbij van groot belang.

Een te hoge waardering van het te Frankrijk gelegen onroerend goed kan tot gevolg hebben dat er in Frankrijk (en/of Nederland) te veel erfbelasting verschuldigd is. Een te lage waardering kan (naast eventuele sancties van de Franse belastingdienst) tot gevolg hebben dat er meer taxe sur la plus value verschuldigd zal zijn wanneer de Franse woning in de toekomst in eigendom wordt overdragen. De taxe sur la plus value (dit is een Franse belasting over de meerwaarde van een tweede woning in Frankrijk) wordt in hoofdlijnen berekend over het verschil tussen de verkoopprijs en de verkrijgingsprijs. De waarde zoals opgenomen in de Franse aangifte erfbelasting vervangt de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (zoals opgenomen in de acte de vente).