Verklaring van erfrecht
Wanneer iemand is overleden, komt het vaak voor dat instanties zoals de bank, verzekeringsmaatschappijen of de Belastingdienst vragen om een verklaring van erfrecht. Een verklaring van erfrecht is een belangrijk document dat nodig is om de nalatenschap te kunnen regelen.
Het verlies van een dierbare is een ingrijpende gebeurtenis. Naast het verwerken van verdriet komt er veel op je af wat geregeld moet worden. Juridische en financiële zaken kunnen complex zijn, zeker in een emotionele periode. Wij helpen je graag om alles zorgvuldig en overzichtelijk af te handelen.
Wij helpen je met wat een verklaring van erfrecht is en welke stappen nodig zijn om deze op te stellen.
Wat is een verklaring van erfrecht en waarom heb je deze nodig?
Een verklaring van erfrecht is een door de notaris opgestelde verklaring waarin wordt vastgesteld wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is om de nalatenschap af te handelen.
Veel instanties vragen om dit document voordat je toegang krijgt tot bankrekeningen, verzekeringen of andere bezittingen van de overledene. Zonder verklaring van erfrecht kun je vaak geen belangrijke stappen zetten in de afwikkeling van de nalatenschap.
Het is daarom een essentieel document om de praktische zaken na een overlijden te kunnen regelen.
Stap 1: Heeft de overledene een testament gemaakt?
Allereerst wordt er gekeken of de overledene een testament heeft gemaakt en zo ja wat er in het testament is bepaald. Hiervoor moeten verschillende onderzoeken worden verricht. Dit doen wij door het Centraal Testamentenregister (CTR) te raadplegen.
Daarnaast kan het ook zijn dat er onderzoek bij de gemeente gedaan moet worden om vast te stellen wie de erfgenamen zijn. Indien de overledene geen testament heeft opgesteld, wordt er in de wet geregeld wie je erfgenamen zijn.
Heeft de overledene een echtgeno(o)t(e) en/of kinderen achtergelaten, dan treden zij op als erfgenamen. Is er geen sprake van een echtgeno(o)t(e) of kinderen dan treden ouders en/of broers en zussen op als erfgenaam. Zo wordt er telkens verder in de familielijn gezocht naar erfgenamen.
Stap 2: Rechten met betrekking tot de erfenis
ervolgens zullen wij alle erfgenamen informeren over hun rechten met betrekking tot de erfenis en zullen wij hen de keuze voorleggen hoe zij de erfenis willen aanvaarden of verwerpen. Als erfgenaam ben je niet verplicht de erfenis te accepteren. Je hebt de keuze een erfenis zuiver of beneficiair te aanvaarden of te verwerpen. Als je eenmaal een keuze hebt gemaakt, kun je deze keuze in principe niet meer veranderen.
Niet altijd heeft een erfgenaam de vrije keuze om zuiver of beneficiair te aanvaarden of te verwerpen. Voor minderjarigen, personen die onder curatele staan, personen die in de wettelijke schuldsanering zijn betrokken of die failliet zijn verklaard, is er geen vrije keuze. Hun wettelijk vertegenwoordiger kan alleen namens hen beneficiair aanvaarden. Bij het verwerpen van een erfenis is voor deze personen toestemming van de rechter nodig. Voor personen van wie het vermogen door de rechter onder bewind is gesteld geldt dat de bewindvoerder namens de rechthebbende beneficiair kan aanvaarden of met toestemming van de rechthebbende zuiver kan aanvaarden.
Zuiver aanvaarden
Als een erfenis zuiver wordt aanvaard, is een erfgenaam met zijn eigen vermogen aansprakelijk voor de schulden uit de erfenis. Als er in de erfenis meer schulden dan bezittingen zijn, moet je dus met je eigen vermogen dit tekort betalen. Het is van belang om, voordat je een erfenis aanvaardt, eerst te onderzoeken of de overledene schulden heeft. Denk daarbij ook aan zaken waar 'verborgen' schulden uit kunnen komen, zoals bodemverontreiniging en schulden in de onderneming van de overledene. Schulden zijn ook aanspraken van de kinderen van de overledene vanwege de erfenis van de eerder overleden ouder.
Je kunt ook het zekere voor het onzekere nemen en de erfenis beneficiair aanvaarden (zie hierna). Als je namelijk eenmaal zuiver hebt aanvaard en er blijken toch schulden te zijn, dan kun je slechts in uitzonderlijke situaties je keuze veranderen en moet je in beginsel uit jouw eigen vermogen deze schulden betalen. Je zou daardoor in financiële problemen kunnen komen en zelfs failliet kunnen gaan.
Pas op! Je kunt ook per ongeluk zuiver aanvaarden door je als een erfgenaam te gedragen.
Dit is bijvoorbeeld wanneer je:
- Spullen van de overledene verkoopt;
- De auto van de overledene op jouw naam laat overschrijven;
- Een schuldeiser van de overledene betaalt. Dit kan dus ook een openstaande factuur zijn;
Het is dus van belang dat indien je een andere keuze wilt maken dan zuiver aanvaarden, je je onthoudt van bepaalde gedragingen.
Beneficiair aanvaarden
D oor beneficiair te aanvaarden wordt een erfgenaam niet met zijn eigen vermogen aansprakelijk voor de schulden van de overledene.
De erfenis moet bij beneficiaire aanvaarding volgens formele regels uit de wet met betrokkenheid van de rechter worden afgewikkeld (dit wordt 'vereffening' genoemd). Beneficiair aanvaarden vindt plaats bij de rechtbank, maar meestal via tussenkomst van de notaris, die bij de rechtbank voor de erfgenamen de beneficiaire aanvaarding kan regelen. De rechtbank maakt een akte van beneficiaire aanvaarding op; de rechtbank rekent hier €134,00 (2022) aan griffierechten voor.
Nadat de verklaring tot beneficiaire aanvaarding is afgelegd, moet de erfenis worden vereffend. Vereffening kan betekenen dat de afwikkeling van de nalatenschap volgens formele regels, die lijken op de afwikkeling van een faillissement, moet gebeuren. De bezittingen van de erfenis worden dan verkocht en uit de opbrengst worden de schulden betaald. Als er te weinig opbrengst is om alle schulden te voldoen, worden de schulden naar rato voldaan. De erfgenamen hoeven het tekort niet met hun eigen geld te betalen. In sommige gevallen kan je als echtgenoot van de overledene toch aansprakelijk zijn voor het betalen van de schulden van de overledene, bijvoorbeeld als je in gemeenschap van goederen getrouwd was.
De formele regels van vereffening hoeven niet in alle gevallen te worden gevolgd. Wij kunnen je informeren in welke gevallen deze regels wel en in welke gevallen deze regels niet of niet allemaal hoeven te worden gevolgd.
Verwerpen
A ls een erfgenaam besluit dat hij niets uit de erfenis wil hebben, verwerpt hij de erfenis. Daarmee doet een erfgenaam definitief afstand van zijn aanspraken op de erfenis en is dan ook niet aansprakelijk voor de schulden van de overledene. Een erfgenaam die een erfenis wil verwerpen, moet bij de rechtbank een verklaring ondertekenen. Wij kunnen dit ook voor een erfgenaam regelen zodat deze niet zelf naar de rechtbank hoeft te gaan. De rechtbank maakt een akte van verwerping op; de rechtbank rekent hier €134,00 (2022) aan griffierechten voor. Een erfgenaam die wil verwerpen, moet er rekening mee houden dat in sommige gevallen zijn kinderen in zijn plaats de erfenis krijgen.
Omdat een eenmaal gedane keuze niet meer te wijzigen is, is het belangrijk jouw keuze tevoren goed af te wegen. Wij kunnen je daarbij helpen: wij kunnen je adviseren bij het maken van een keuze en je helpen bij het vervullen van de verschillende formaliteiten.
In een door ons toegestuurde verklaring kun je je keuze met betrekking tot de erfenis uitbrengen. Alle erfgenamen moeten hun keuze hebben uitgebracht voordat de verklaring van erfrecht kan worden afgegeven. De uitgebrachte keuze wordt vervolgens in de verklaring van erfrecht opgenomen. Zijn er veel of moeilijk vindbare erfgenamen? Dan kan de afgifte van de verklaring van erfrecht enkele weken of zelfs maanden duren.
Stap 3: Afwikkeling van de erfenis
Tot slot wordt er in de verklaring van erfrecht ook vastgelegd wie er bevoegd is om alles te regelen. In het testament kan een executeur zijn benoemd, die met de afwikkeling van de erfenis is belast. Aan de executeur vragen wij of hij zijn taak wil aanvaarden.
Als de overledene niets heeft geregeld, dan moeten alle erfgenamen samen de afwikkeling van de erfenis regelen. De erfgenamen kunnen er ook voor kiezen om één persoon een volmacht te geven, zodat hij of zij namens alle erfgenamen de erfenis kan afwikkelen. Na afronding van de onderzoeken en ontvangst van alle benodigde verklaringen kan de verklaring van erfrecht worden afgegeven.
De persoon die alles gaat regelen, kan met de verklaring van erfrecht onder meer naar de bank om de rekening te deblokkeren of om de tenaamstelling van de bankrekening aan te passen, zodat vervolgens de rekeningen kunnen worden betaald.
Offerte aanvragen?
Wil je graag een indicatie van de kosten? Hieronder kun je een prijsindicatie opvragen. We brengen je zo spoedig mogelijk op de hoogte.
Waarom kiezen voor de notaris in plaats van andere opties?
Het opstellen van een verklaring van erfrecht is complex en vereist juridische kennis. Een notaris zorgt ervoor dat alles zorgvuldig wordt onderzocht en correct wordt vastgelegd.
Daarnaast helpt de notaris bij het maken van belangrijke keuzes en voorkomt hij of zij fouten die later problemen kunnen veroorzaken.
Bij DKT Notarissen begeleiden we je persoonlijk en zorgen we ervoor dat alles overzichtelijk en correct wordt geregeld.