De beheersregeling
16 april 2021
EEN ERFGENAAM ONDER BEWIND, EN DAN?
29 april 2021'OVERLIJDEN, EEN PARTNER EN KINDEREN; HET KAN MAAR DUIDELIJK ZIJN WAAR IEDEREEN RECHT OP HEEFT!'
Inleiding
N a het overlijden breekt er voor de langstlevende partner, maar ook voor de kinderen vaak een hectische periode aan. Naast het gemis van een partner/ouder en het verwerken van het verdriet, wordt er ook al vrij snel "verwacht" dat je bepaalde zaken gaat afwikkelen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het opheffen van een blokkade op de bankrekening indien deze bankrekening door de bank is geblokkeerd; het maken van een keuze over het al dan niet blijven wonen in de (eigen echtelijke-) woning en het doen van belastingaangiften zoals de aangifte inkomstenbelasting en erfbelasting. Doordat de langstlevende partner dit soort zaken veelal zelfstandig kan regelen, wordt vaak "vergeten" dat kinderen en eventuele stiefkinderen al een erfdeel krijgen, maar hierop in beginsel vaak nog geen aanspraak kunnen maken. Over het vastleggen van het kindsdeel van een eigen kind of stiefkind wordt niet nagedacht want de langstlevende partner mag toch alles "houden, gebruiken en opmaken?!". Dit is in de praktijk vaak ook het geval, maar daardoor kunnen er bij het overlijden van de langstlevende alsnog ongewenste en onverwachte situaties ontstaan. Als iemand overlijdt met achterlating van een partner én (stief)kinderen is het goed om stil te staan bij ieders "rechten en plichten". Onder een partner wordt in dit geval verstaan een echtgenoot of echtgenote, maar ook een partner waarmee hij of zij samenwoont óf waarmee een geregistreerd partnerschap is aangegaan.Wat als men getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft en een partner komt als eerste te overlijden, met achterlating van kinderen:
T ot 2003 was het mogelijk om een ouderlijke boedelverdeling te maken, een zogenaamde "langstlevende" testament. Indien men een dergelijk testament heeft gemaakt en men komt nu te overlijden, is dat testament nog steeds geldig. Door dit testament komen alle bezittingen en schulden terecht bij de langstlevende en krijgen de kinderen recht op een erfdeel, maar zij moeten daar in beginsel op wachten totdat ook de langstlevende ouder komt te overlijden Sinds 2003 is deze regeling in de wet gekomen en is het maken van een langstlevende testament (voor gehuwden of geregistreerd partners) niet perse meer noodzakelijk. Er zijn nog diverse redenen om wel een testament te maken, maar dit gaat voor nu te ver om deze redenen te beschrijven. Sinds 2003 geldt als wettelijke regeling, ook al is er geen testament gemaakt, dat als iemand overlijdt met achterlating van kinderen, de kinderen wel recht hebben op een erfdeel maar ook in deze situatie dit erfdeel tegoed houden. Zij krijgen dit erfdeel nog niet direct uitgekeerd, maar moeten daarop wachten.Wat als men samenwoont met een partner
O ok partners met kinderen maken vaak een zogenaamd "langstlevende testament" waarmee zij bepalen dat de partner alle bezittingen en schulden krijgt en de kinderen veelal moeten wachten tot het overlijden van de langstlevende partner.Stiefkinderen
W aar in het vorenstaande wordt gesproken over kinderen, kan men ook denken aan stiefkinderen, kinderen uit verschillende relaties. Het is namelijk mogelijk om deze stiefkinderen door middel van een testament gelijk te behandelen als een eigen kind.Waar heeft iedereen recht op?
I ndien zich een van de hiervoor beschreven situaties voordoet, blijven alle bezittingen en schulden bij de langstlevende partner en krijgen de (stief)kinderen hun erfdeel (ook wel 'kindsdeel" genoemd) pas bij het tweede overlijden. Men vergeet dan ook vaak om vast te leggen hoe groot dit kindsdeel is, het erfdeel waarop een kind moet wachten. Maar bij het tweede overlijden, en soms al eerder, is het wel van belang om te weten hoe groot dit kindsdeel is. In veel gevallen moet men kunnen "aantonen" hoe groot dit kindsdeel is. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een van de volgende situaties:1.Bij een tweede overlijden is het kindsdeel een schuld van de langstlevende welke schuld - mits aantoonbaar hoe groot deze schuld is - in mindering kan worden gebracht op de tot de nalatenschap behorende bezittingen en daardoor tot besparing van erfbelasting kan leiden.
2. Indien de langstlevende zorg nodig heeft waarvoor een eigen bedrage moet worden betaald, is het mogelijk dat de kindsdelen al (gedeeltelijk) tijdens leven opeisbaar worden - mits aantoonbaar is hoe groot deze kindsdelen zijn. Door het opeisen van de kindsdelen wordt het vermogen van de langstlevende kleiner en de eigen bijdrage voor de zorg, lager.
3. De langstlevende ouder krijgt een nieuwe relatie en krijgt nog meer kinderen. Daardoor zijn er bij het tweede overlijden meer kinderen die van die ouder erven. De kinderen uit de eerste relatie hebben nog wel recht op het kindsdeel van hun eigen (eerste) ouder. Maar ook dan dient aantoonbaar te zijn om welk bedrag het gaat. Een kindsdeel dient echter te worden berekend, vastgesteld, naar de waarde op het moment van het eerste overlijden. Je zult begrijpen dat als het eerste overlijden al enkele of zelfs vele jaren geleden heeft plaatsgevonden, men deze informatie niet meer heeft en vaak ook niet meer kan achterhalen. Daarom is het van belang om, ondanks een vervelende periode waarin men verkeerd, al bij het eerste overlijden de kindsdelen duidelijk vast te leggen! Het vastleggen van een kindsdeel is niet alleen van belang voor senioren, maar zeker ook voor het geval je partner op jongere leeftijd komt te overlijden en je mogelijk nog een nieuwe partner gaat krijgen! Laat je dan ook goed adviseren om te voorkomen dat je (stief)kinderen bij het tweede overlijden voor (ongewenste) verrassingen komen te staan en ook om te voorkomen dat er vervelende situaties ontstaan tussen (stief)kinderen! Indien je informatie hierover wenst, neem dan gerust contact met ons op en laat je voorlichten tijdens een adviesbespreking.
Auteur
Harriët van Casteren-Schepers
Harriët is paralegal en werkzaam op onze vestiging in Udenhout. Ze is vooral bezig met de afwikkeling van nalatenschappen en het bespreken en opstellen van verklaringen van erfrecht.
