Maar Jannie denkt daar heel anders over. Zij heeft vroeger uren met het poppenhuis gespeeld. In haar beleving hoort het linea recta als pronkstuk in haar hal te komen staan. Het zilveren bestek is leuk voor Patrick als hij met de familie van Elise een van hun vele etentjes heeft. Dit verschil geeft enige spanning in hun relatie. Zou Elise van te voren via Patrick niet al zo’n claim gelegd hebben, dan hadden Patrick en Jannie in rust samen kunnen bespreken wat de emotionele waarde bij een bepaald stuk is. Patrick voelt geen binding met het poppenhuis en het heeft voor hem geen emotionele waarde. Daar waar het voor Jannie één van de meest (emotioneel) waardevolle spullen in het huis is.

Organiseer bij leven een verdelingsbijeenkomst

I n praktische zin kan het toegevoegde waarde hebben om bij leven van de ouders, gezamenlijk, al te bepalen wie waar interesse voor heeft. En bij meerdere gegadigden alvast te loten en dat met elkaar onderling vast te leggen. Doordat de ouders erbij zijn, is de kans op ontsporen van de verhoudingen aanzienlijk kleiner en kun je er zelfs een “walk on memorylane” van maken. Bovendien kan bij het tweede overlijden dan geen onenigheid meer ontstaan. Maar let op, ondanks dat de "naamstickertjes" dan al geplakt zijn, wil dat niet zeggen dat het betreffende goed ook al is weggegeven en door de ouders "bewaard" worden voor de verkrijger. Overigens ook als dat wél het geval zou zijn, dan is bij het uiteindelijk overlijden nog wel erfbelasting verschuldigd over deze toegekende spulletjes.

Heb respect voor ieders plaats in de familieopstelling

I n ieder gezin is, als er sprake is van meerdere kinderen, één van de kinderen de oudste en één de jongste. Dat betekent dat er in de jeugd bepaalde verhoudingen zijn ontstaan. Bijvoorbeeld dat de oudste altijd het hoogste woord mocht voeren aan de gezamenlijke dis en dat het jongste kind een beetje werd onder gesneeuwd. Of juist andersom; het jongste kind is het meest verwend. Meestal is het heel erg lastig om die verhoudingen bij leven te doorbreken. Toch is belangrijk dat de stem van ieder kind een gelijkwaardige weging heeft. Dat betekent ook dat er een veilige omgeving gecreëerd moet worden waarin ieder zich durft uit te spreken. Indien gewenst kan een (externe) voorzitter of mediator worden ingeschakeld.

Maak het niet te ingewikkeld

Z org dat je testament begrijpelijk en ook uitvoerbaar is. Het is heel mooi om allerlei bepalingen op te nemen en fiscaal voor het onderste uit de kan te gaan. Maar als dat moeilijk of niet uit te voeren is, dan hebben de erfgenamen er mogelijk meer last dan voordeel van.

Bijvoorbeeld Judith wil dat haar bedrijf, indien dat nog zou bestaan bij haar overlijden, naar haar twee medewerkers gaat. Behalve dan de liquide middelen. Omdat in het legaat over “bedrijf” wordt gesproken blijkt het bij de uitvoering niet mogelijk om de bedrijfsrekeningen daar van af te zonderen. Beter had zij het anders kunnen verwoorden en de goederen uit haar bedrijf apart kunnen legateren of bij het legaat de last vermelden dat de aanwezige liquide middelen moeten worden uitgekeerd aan iemand anders.

Zorg dat de administratie op orde is

V oor degene die de nalatenschap moeten afwikkelen is het heel prettig als alle financiële bescheiden bij elkaar te vinden zijn. Bijvoorbeeld alle polissen in een map, de papieren die met het huis te maken hebben, pensioenoverzichten, caravan/auto papieren ed. Maar ook dat eventuele verrekeningen zijn bijgehouden zodat vorderingen en schulden snel inzichtelijk zijn.

Benoem een (onafhankelijk) executeur

E n dan last, but not least; benoem een executeur. En soms zelfs een executeur/afwikkelingsbewindvoerder. Het kan heel prettig zijn als één iemand de uiteindelijke doorslaggevende stem heeft. Zodat bij het staken der stemmen toch besluiten genomen kunnen worden, en de afwikkeling van de nalatenschap voortgang kan hebben. Je zou daarvoor één van de kinderen kunnen benoemen. Maar dan wel degene die door iedereen als het meest neutraal ervaren wordt. En als de interne gezinsverhoudingen al gevoelig liggen, of als de nalatenschap ingewikkeld is, bijvoorbeeld met een bedrijf erin, dan kan het prettig zijn om een onafhankelijk executeur te benoemen. Dat kan een externe vertrouwenspersoon zijn, liefst van wat jongere leeftijd dan de testateur. Maar ook een professional. Een professional, zoals een notaris, zal hiervoor wel een tarief in rekening brengen. Dan is het van belang na te gaan of de kosten door de nalatenschap gedragen kunnen worden.

Waarschuwing

D e tips die hier worden besproken en over waardering gaan hebben slechts interne werking en geen effect op de fiscale waardering voor de aangifte erfbelasting. Verder ga ik uit van een oorspronkelijk gezin van herkomst. Bij een samengesteld gezin gelden deze tips in nog veel grotere mate, maar zijn ook aanvullende maatregelen te nemen. Neem daarvoor contact op met ons kantoor.

Bij elke afwikkeling van een nalatenschap liggen gevoeligheden op de loer. Om te zorgen dat die niet ontaarden in onmin en ruzie is het van belang om bij leven de nalatenschap al voor te bereiden en daar zo open mogelijk over te zijn. Neem voor vragen contact op met ons kantoor.