HET AFWIKKELEN VAN EEN NALATENSCHAP
3 mei 2024
PROCES VAN AFWIKKELING
7 juni 2024Het opheffen of wijzigen van huwelijkse voorwaarden
Hebben jullie ooit huwelijkse voorwaarden opgesteld? Passen deze nog wel bij jullie huidige situatie? Het is goed om ze samen eens door te nemen!
Wellicht zijn bepaalde schulden in de loop der tijd afgebouwd, is er niet langer sprake van een risicovolle bedrijfsvoering of bouwen jullie al jarenlang alles samen op. In dat geval kan het opheffen of wijzigen van jullie huwelijkse voorwaarden op zijn plaats zijn.
Ook in het kader van belastingbesparing (zowel erfbelasting, schenkbelasting als overdrachtsbelasting) kan het bovenstaande een overweging waard zijn. Indien jullie de huwelijkse voorwaarden opheffen, kan privé vermogen van de ene echtgenoot namelijk fiscaal onbelast bij de andere echtgenoot terechtkomen. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat de rijkere echtgenoot als eerste overlijdt; in dat geval is door de opheffing zijn/haar nalatenschap kleiner, omdat op grond van de gemeenschap dat vermogen voor de helft al van de andere echtgenoot is.
Opheffing van huwelijkse voorwaarden: de beperkte gemeenschap van goederen
W
anneer mensen trouwen zonder huwelijkse voorwaarden te hebben gemaakt, trouwen zij volgens de Nederlandse wet sinds 1 januari 2018 in de 'beperkte gemeenschap van goederen'. Dit wettelijke systeem houdt in dat alle bezittingen (en schulden) die tijdens het huwelijk worden verkregen (aangegaan) gemeenschappelijk worden. Dat geldt ook voor de bezittingen en schulden die voor het huwelijk al gemeenschappelijk waren.
Buiten de gemeenschap blijven:
- privé-vermogen dat er voor het huwelijk al was;
- voorhuwelijkse privé-schulden;
- erfenissen en schenkingen.
Indien jullie nu de huwelijkse voorwaarden opheffen (of dat na 1 januari 2018 hebben gedaan), ontstaat er een beperkte gemeenschap van goederen. Dat houdt in dat het vermogen dat de echtgenoten al gezamenlijk hadden en het vermogen dat de echtgenoten vanaf het bestaan van de beperkte gemeenschap van goederen krijgen - met uitzondering van erfenissen en schenkingen - gemeenschappelijk wordt. Al het vermogen en schulden wat de echtgenoten op het moment van opheffing privé hadden, blijft privé.
Wijzigen huwelijkse voorwaarden naar de algehele gemeenschap van goederen
I
ndien het jullie wens is dat al jullie vermogen gemeenschappelijk wordt, is het mogelijk om te kiezen voor een zogeheten 'algehele gemeenschap van goederen'. In dat geval worden de huwelijkse voorwaarden niet opgeheven, maar worden de bestaande huwelijkse voorwaarden aangepast. In de nieuwe huwelijkse voorwaarden wordt dan aangesloten bij de algehele gemeenschap van goederen zoals die voor 1 januari 2018 gold.
In tegenstelling tot die hiervoor besproken beperkte gemeenschap van goederen:
- gaan alle bezittingen, ook erfenissen en schenkingen, voor de helft aan de andere echtgenoot toebehoren (tenzij sprake is van een erfenis of een schenking waarbij de erflater/schenker dit heeft uitgesloten)
- worden alle schulden ook schulden van de andere echtgenoot, en;
- moet het vermogen in geval van een onverhoopte echtscheiding bij helfte gedeeld worden.
Fiscale voordelen
A angezien bij de opheffing/wijziging van huwelijkse voorwaarden een (beperkte of algehele) gemeenschap van goederen ontstaat, verschuift privévermogen van de echtgenoten naar gemeenschappelijk vermogen. Deze vermogensverschuiving wordt door de Belastingdienst niet gezien als een schenking tussen de echtgenoten; er hoeft dus geen schenkbelasting te worden betaald. Indien er sprake is van bijvoorbeeld een woning of ander onroerend goed hoeft ook daar geen (overdrachts)belasting over te worden betaald. Dankzij de gemeenschap van goederen kan doorgaans ook veel erfbelasting worden bespaard.
Risico’s een aandachtspunten
H
et opheffen dan wel wijzigen van huwelijkse voorwaarden en het daarmee aangaan van een (beperkte of algehele) gemeenschap van goederen brengt naast eventuele fiscale voordelen, ook risico’s voor de echtgenoten met zich mee. Bijvoorbeeld wanneer een van de echtgenoten na opheffing of wijziging van de huwelijkse voorwaarden failliet gaat, of een echtscheiding aanvraagt. Ook in geval er schuldeisers zijn of één van beide echtgenoten ondernemingsrisico loopt, dienen jullie je goed te laten voorlichten.
De overgang naar een gemeenschap van goederen kan ook (nadelige) gevolgen hebben voor de erfbelasting over uitkeringen van nog lopende levensverzekeringen of overlijdensrisicoverzekeringen. Als dit goed geregeld wordt (door te zorgen dat iedere echtgenoot de premies verschuldigd is voor de levensverzekering die tot uitkering komt als de andere echtgenoot overlijdt), kan worden voorkomen dat over de verzekeringsuitkering erfbelasting wordt geheven.
Willen jullie weten of het in jullie situatie verstandig kan zijn om jullie huwelijkse voorwaarden op te heffen of te wijzigen, neem dan contact met ons op.
AUTEUR
Willemijn Wolfs
Willemijn is kandidaat-notaris en werkt op onze vestiging in Udenhout. Heb je vragen over haar blog of wil je een afspraak over dit onderwerp maken? Dan kun je bellen op 013 5 49 49 39 of mailen naar udenhout@dktnotarissen.nl
IK WIL GRAAG EEN AFSPRAAK
Wil je uitgebreider uitleg krijgen over dit onderwerp? Maak dan een afspraak, dan weet je binnen een paar dagen waar je aan toe bent.
